Hekimler için e-SMM: kimler keser, nasıl düzenlenir?
Son güncelleme: · MyKlinik ekibi
Kısa cevap
Kendi adına muayenehane işleten hekimler serbest meslek erbabıdır ve 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca serbest meslek makbuzunu elektronik ortamda, e-SMM olarak düzenler. Makbuz GİB'in ücretsiz e-Belge portalından ya da özel entegratör aracılığıyla kesilebilir. Şirket olarak çalışan poliklinikler ise makbuz değil fatura (e-Arşiv / e-Fatura) düzenler.
Kimler e-SMM düzenlemek zorunda?
- Serbest meslek faaliyetini kendi nam ve hesabına, mutat meslek hâlinde yapan hekimler ve diş hekimleri; tipik örnek kendi muayenehanesini işleten hekimdir.
- Başlangıç: 01.02.2020 itibarıyla faaliyette olanlar 01.06.2020'den; bu tarihten sonra başlayanlar ise işe başladıkları ayı izleyen üçüncü ayın sonundan itibaren e-SMM düzenler.
- Bu kapsamdaki hekimler, Tebliğ'deki istisnalar dışında kâğıt serbest meslek makbuzu düzenleyemez.
- Bir sağlık kuruluşunda maaşla çalışan hekim, bu çalışması için makbuz düzenlemez. Hem maaşlı hem serbest çalışıyorsanız durumunuzu mali müşavirinizle netleştirin.
Hangi kanalla düzenlenir?
| GİB e-Belge portalı | Özel entegratör | |
|---|---|---|
| Ücret | Ücretsiz | Entegratör ücreti (belge başına kontör) |
| Düzenleme | Makbuz makbuz, elle | Yazılımdan, tahsilat kaydıyla birlikte |
| Hastaya iletim | Sizin yapmanız gerekir | Elektronik iletim yazılım üzerinden |
| Uygun olduğu durum | Az sayıda makbuz | Günlük düzenli tahsilat, birden çok hekim |
İmza için e-imza ya da mali mühür gibi araçlardan biri kullanılır; özel entegratörle çalışıyorsanız kurulumda entegratör hangi aracı kullanacağınızı belirler.
Makbuzda neler yer alır?
- Hekimin adı soyadı, vergi kimlik ya da T.C. kimlik numarası ve adresi
- Hastanın ya da hizmeti alanın bilgileri
- Tarih, saat ve belge numarası
- Tahsil edilen tutar; varsa vergi tevkifatı ve KDV tutarları ayrı ayrı
Makbuz, alıcının talebine göre elektronik ortamda ya da kâğıt çıktı olarak iletilir.
Hizmeti bir şirket alıyorsa
Hizmet bedelini vergi kesintisi yapmakla yükümlü bir kurum ödüyorsa (ör. bir şirketin çalışanları için yaptığı ödeme) makbuzda tevkifat tutarı ayrıca gösterilir. Oran ve istisnalar için mali müşavirinize danışın.
Muayenehane mi, şirket mi?
- Kendi adınıza çalışıyorsanız: hizmet karşılığında e-SMM.
- Şirket (ör. poliklinik) olarak çalışıyorsanız: fatura. Şirketler e-Arşiv fatura düzenler; hasılat GİB'in belirlediği sınırı aşarsa e-Fatura'ya geçiş zorunluluğu doğar.
- Aynı çatı altında birden çok hekim: her serbest hekim kendi adına makbuz keser; şirket faturası ayrıca kesilir. Karışıklığın en sık kaynağı, belgenin kimin adına düzenleneceğinin karıştırılmasıdır.
Tahsilattan makbuza: günlük akış nasıl kurulur?
Makbuzla ilgili hataların çoğu belge düzenlenirken değil, tahsilat ile belgenin ayrı yerlerde tutulmasından doğar: ödeme POS'ta, hasta kaydı programda, makbuz portalda. Günlük akışı şöyle kurun:
- Muayene ya da işlem bittiğinde tahsilatı hastanın hesabına kaydedin (nakit, kart ya da ödeme linki).
- Makbuzu aynı kayıttan, o işlemi yapan hekim adına düzenleyin.
- Belgeyi hastaya iletin ve hasta dosyasında saklayın.
- Ay sonunda hekim bazında makbuz listesini mali müşavirinizle paylaşın.
MyKlinik'te e-SMM
- Aynı panelden. Tahsilatı hasta hesabına kaydettiğiniz panelden e-SMM kesersiniz; belgeyi PDF olarak açar ya da hastanızla bağlantı üzerinden paylaşırsınız. → Faturalama
- Hekim adına makbuz, şirket adına fatura. Her hekim kendi künyesiyle e-SMM keser; şirket olarak çalışan kliniklerde e-Arşiv fatura aynı panelden düzenlenir.
- Özel entegratör kurulumu. e-belge bağlantınızı anlaşmalı özel entegratör kurar; bilgiler klinik ve hekim künyenizden derlenir. MyKlinik belge başına ücret almaz; e-belge hesabınız ve kontörünüz entegratörde kendi adınıza açılır.
- Tahsilat tek yerde. Nakit, kart ve ödeme linkiyle alınan tahsilatlar aynı hasta hesabında; ödeme linkiyle alınan tutar kliniğinizin kendi ödeme hesabına geçer, MyKlinik komisyon kesmez.
- Hekim bazında takip. Tahsilat, gider ve hekim hakedişi aynı panelde.
Bunu yapmıyoruz: Vergi beyannamesi hazırlamıyor, mali müşavirlik hizmeti vermiyoruz; e-SMM ve e-Arşiv belgelerinizi düzenleyip saklamanızı sağlıyoruz.
Sık sorulan sorular
e-SMM düzenlemek için e-imza şart mı?
GİB portalında e-imza ya da mali mühür gibi imza araçları kullanılır. Özel entegratör kullanıyorsanız imza yöntemini kurulumda entegratör belirler.
Hastaya kâğıt makbuz verebilir miyim?
e-SMM kapsamındaysanız kâğıt serbest meslek makbuzu düzenlemezsiniz; ancak hasta isterse e-SMM'nin kâğıt çıktısını verebilirsiniz.
Hatalı kestiğim makbuzu ne yapmalıyım?
Düzeltme yolu kullandığınız kanala göre değişir. Özel entegratörle çalışıyorsanız işlem yazılım üzerinden yapılır ve GİB'e raporlanır; portalı kullanıyorsanız mali müşavirinizle birlikte ilerleyin.
Muayenehanemde iki hekim çalışıyor; tek makbuz mu kesilir?
Her hekim kendi adına kesmelidir. Belgeyi, hizmeti veren hekimin künyesiyle düzenleyin.
Kaynaklar
- İstanbul Tabip Odası: e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamaları hakkında bilgilendirme
- TÜRMOB: e-SMM yasal düzenleme
- Gelir İdaresi Başkanlığı: e-Belge portalı
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve mali danışmanlık yerine geçmez.