Tıbbi sesli dikte: muayene notunu konuşarak yazmak

Son güncelleme: 1 Ekim 2026 · MyKlinik ekibi

Kısa cevap

Tıbbi sesli dikte, hekimin söylediği muayene bulgularını yazıya çeviren konuşma tanıma teknolojisidir. Güncel sistemler iki aşamada çalışır: önce ses metne çevrilir, sonra bir dil modeli metni tıbbi terimlere göre düzeltip muayene notu biçimine (ör. SOAP) sokar. Çıkan metin bir taslaktır; ilaç adlarını, sayıları ve hasta seçimini kontrol edip kaydı onaylamak hekimin işidir. Dikte edilen ses hastanın sağlık verisini içerdiği için nerede işlendiği ve saklanıp saklanmadığı KVKK açısından önemlidir.

Nasıl çalışır?

Kayıt. Hekim mikrofonu açar ve bulgularını kendi cümleleriyle söyler.
Konuşma tanıma. Ses, konuşma tanıma modeliyle ham metne çevrilir. Bu aşamada duraksamalar ve dolgu sözcükleri de metne girer.
Düzeltme ve yapılandırma. Bir dil modeli ham metni temizler, tıbbi terimleri düzeltir ve notu bölümlere ayırır. En yaygın düzen SOAP'tır: şikâyet (Subjektif), bulgu (Objektif), değerlendirme ve plan.
Hekim kontrolü. Taslak ekrana gelir. Hekim okur, düzeltir ve hasta dosyasına kaydeder.

Klasik dikte yalnız ikinci adımı yapar ve söyleneni kelimesi kelimesine yazar. Üçüncü adım, konuşma dilindeki bir anlatımı dosyaya girecek düzenli bir nota çevirir; aynı adım, söylenmemiş bir bilgiyi metne ekleme riskini de getirir. Bu yüzden dördüncü adım atlanamaz.

Doğruluk neye bağlıdır?

Mikrofon ve ortam. Ağza yakın bir mikrofon ve sessiz bir oda, en iyi modelden daha çok fark yaratır. Cihaz sesi, koridor gürültüsü ve aynı anda konuşan ikinci kişi hatayı artırır.
Tıbbi terimler ve ilaç adları. Latince terimler, kısaltmalar ve ticari ilaç adları genel amaçlı konuşma tanımanın en zayıf olduğu yerdir. Tıbbi sözlükle desteklenen ya da tıbbi düzeltme adımı olan sistemler daha iyi sonuç verir.
Sayılar ve birimler. Doz, gebelik haftası ve günü, diş numarası, tansiyon gibi değerlerde tek hanelik hata klinik açıdan önemlidir.
Olumsuzluk ve taraf. "Var" ile "yok", "sağ" ile "sol" seste yakındır, anlamda zıttır.
Konuşma biçimi. Tam cümleler ve kısa duraklamalar, fısıltı ve yarım bırakılan sözlerden daha iyi çözülür.

Kaydetmeden önce kontrol listesi

Not doğru hastanın dosyasında mı?
İlaç adları, dozlar ve kullanım şekli doğru mu?
Sayısal değerler ve birimler söylediğinizle aynı mı?
Taraf (sağ/sol) ve olumsuzluklar (var/yok) doğru mu?
Metinde söylemediğiniz bir bulgu ya da öneri var mı?
Kontrol ve randevu tarihi doğru mu?

KVKK açısından sesli dikte

Ses, sağlık verisi içerir. Dikte edilen kayıt hastanın bulgularını taşır; özel nitelikli kişisel veri olarak korunur.
İşleme sebebi. Muayene notunun hazırlanması teşhis ve tedavi hizmetinin parçasıdır; bu amaçla işleme için açık rıza aranmaz (KVKK m.6/3-e). Aydınlatma metninizde sesli dikte kullandığınızı ve verinin kimlere aktarıldığını belirtin.
Yurt dışındaki servis, yurt dışına aktarımdır. Konuşma tanıma başka bir ülkedeki sunucuda yapılıyorsa Kanun'un 9. maddesi uygulanır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, üretken yapay zekâ araçlarında kişisel veri işlenmesi için ayrı bir rehber yayımlamıştır; sağlayıcınızı değerlendirirken bu rehbere de bakın.
Sağlayıcıya sorulacaklar. Ses nerede işleniyor? İşlemden sonra saklanıyor mu? Kayıtlar modelin eğitimi için kullanılıyor mu? Ses ve metne kimler erişebiliyor?
Hasta odadaysa. Hastanın yanında dikte ediyorsanız ne yaptığınızı söyleyin; hasta bulgularını sizden duymuş olur ve yanlış anlaşılan bir bilgiyi orada düzeltme fırsatı doğar.

Yazılım seçerken sorulacaklar

Soru	Neden önemli
Taslak, ben onaylamadan dosyaya yazılıyor mu?	Kontrol edilmemiş metin hasta kaydına girmemeli.
Türkçe tıbbi terimler için düzeltme var mı?	Genel amaçlı dikte ilaç ve anatomi terimlerinde sık hata yapar.
Not hangi biçimde çıkıyor, kendi şablonumu kullanabilir miyim?	Her branşın not düzeni farklıdır.
Ses nerede işleniyor, saklanıyor mu?	KVKK m.9 ve veri güvenliği.
Dikte hasta dosyasının içinde mi, ayrı bir uygulamada mı?	Metni kopyalayıp yapıştırmak hata ve zaman kaybı kaynağıdır.

MyKlinik'te sesli dikte

Hasta dosyasının içinde. Hastanın dosyasını açıp dikteyi başlatırsınız; bulgularınızı ve planınızı kendi cümlelerinizle anlatır, bitince durdurursunuz. Konuşurken metni ekranda görürsünüz. → Sesli dikte
Taslak olarak gelir. Konuşmanızdan SOAP notu, ölçüm ve randevu taslakları hazırlanır. Hiçbiri doğrudan dosyaya yazılmaz; okur, düzeltir ve eklemek istediklerinizi seçersiniz.
Türkçe tıbbi terim düzeltmesi. Dolgu sözcükleri ayıklanır, terimler düzeltilir. Yine de ilaç adlarını ve sayısal değerleri kontrol etmenizi isteriz.
Randevu da dikte edilir. Kontrol tarihini söylediğinizde randevu taslağı çıkar; hastayı seçip kaydedersiniz.
Veri. Dikteyi kullandığınızda ses ve metin, yalnız işlenmek üzere yurt dışındaki hizmet sağlayıcılara şifreli olarak iletilir; ses kaydı saklanmaz. Kapsamın tamamı KVKK aydınlatma metnimizde yazılıdır.

Bunu yapmıyoruz: Dikte tanı koymaz, tedavi önermez. Hasta görüşmesini baştan sona dinleyip özetleyen bir kayıt aracı değildir; dikteyi siz başlatır, siz durdurursunuz. Taslağı siz onaylamadan dosyaya yazmaz.

Sık sorulan sorular

Sesli dikte Türkçe tıbbi terimleri tanıyor mu?

Genel amaçlı konuşma tanıma, Latince terimlerde ve ilaç adlarında sık hata yapar. Tıbbi düzeltme adımı olan sistemler bu hataların çoğunu giderir; yine de ilaç adları ve sayısal değerler kaydetmeden önce hekim tarafından kontrol edilmelidir.

Dikte ettiğim not doğrudan hasta dosyasına mı yazılır?

Bu, kullandığınız yazılıma bağlıdır. MyKlinik'te not, ölçüm ve randevu önce taslak olarak gelir; kontrol edip seçtiğiniz kayıtlar dosyaya eklenir.

Sesli dikte için hastadan açık rıza almam gerekir mi?

Muayene notunun hazırlanması teşhis ve tedavi hizmetinin parçasıdır ve bu amaçla işleme için açık rıza aranmaz (KVKK m.6/3-e). Aydınlatma yükümlülüğü sürer; ses yurt dışındaki bir serviste işleniyorsa ayrıca Kanun'un 9. maddesindeki aktarım şartları uygulanır. Kendi durumunuz için hukuk danışmanınıza başvurun.

SOAP notu nedir?

Muayene notunu dört bölümde toplayan düzendir: hastanın şikâyeti ve öyküsü (Subjektif), muayene ve ölçüm bulguları (Objektif), değerlendirme ve plan. Sesli dikte sistemleri konuşmayı çoğunlukla bu bölümlere ayırır.

Kaynaklar

Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: mevzuat.gov.tr
Kişisel Verileri Koruma Kurumu: Yurt dışına aktarım

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ve mali danışmanlık yerine geçmez.